Najnowsze artykuły

Kiedy warto udać się z dzieckiem do...

Schorzenia narządu ruchu to poważny problem dotyczący znacznej części populacji. Im wcześniej się je zdiagnozuje, tym łatwiej skorygować ewentualne...

Czytaj Więcej

Haluksy - przyczyny powstawania

Stopy człowieka stanowią naturalną podporę dla ciała. Ich budowa anatomiczna jest bardzo złożona: obejmuje kości, mięśnie, nerwy i unaczynienie. Na szkielet składają się kości stępu, śródstopia i palców. Ponieważ podeszwa jest zbudowana z tkanki tłuszczowej i łącznej, stopy zapewniają doskonałą amortyzację podczas przemieszczania się. Komfort chodzenia jest uzależniony od tego, czy stopy są zdrowe. Zmiany patologiczne w obrębie stóp mogą mieć znaczący wpływ na funkcjonowanie innych narządów (np. kręgosłupa szyjnego czy stawu biodrowego). Najczęstszym schorzeniem tej części ciała są haluksy. Ich obecność może powodować dolegliwości bólowe, a w niektórych przypadkach nawet utrudniać poruszanie się. Skąd biorą się haluksy i czy można je wyleczyć?

Haluksy: problem nie tylko estetyczny
Haluks (hallux, halluks) to choroba zwyrodnieniowa polegająca na charakterystycznym zdeformowaniu stopy. Istotę schorzenia dobrze oddaje nazwa funkcjonująca w języku potocznym, czyli paluch koślawy. Paluch, czyli największy palec stopy, pod wpływem różnego rodzaju czynników (głównie obciążeniowych) ulega stopniowemu odchyleniu w kierunku pozostałych palców. Jednocześnie dochodzi do zniekształcenia całego stawu śródstopno-paliczkowego. Z powodu tej przypadłości może cierpieć aż 2-4% populacji. Haluksy stanowią nie tylko problem estetyczny, w wieku przypadkach utrudniają bowiem chodzenie i powodują ból. W wyniku deformacji zmienia się naturalna biomechanika struktur anatomicznych. Zniekształcony paluch nie jest w stanie prawidłowo pełnić funkcji podpory, wobec czego następuje poszerzenie śródstopia i pojawienia się płaskostopia poprzecznego.

Przyczyny powstawania haluksów
Przyczyny zmian zwyrodnieniowych w stopie dzieli się na dwa typy. Pierwszy stanowią uwarunkowania genetyczne. Osoby, których najbliżsi cierpieli z powodu haluksów, są znacznie bardziej narażone na wystąpienie podobnych dolegliwości. Chodzi tu o pewne predyspozycje w budowie anatomicznej dziedziczone z pokolenia na pokolenie. Jednak za główną przyczynę schorzenia uznaje się czynniki zewnętrzne. Problem haluksów częściej dotyczy kobiet i pojawia się zwłaszcza u pań, które często chodzą na wysokich obcasach. Wąskie, wysokie buty powodują przenoszenie ciężaru ciała na przód stopy, co sprawia, że paluch jest znacznie bardziej obciążony niż zwykle. W efekcie dochodzi do obniżenia łuku poprzecznego i stopniowego rozwoju bolesnego stanu zapalnego. Na ryzyko powstania palucha koślawego narażone są ponadto osoby otyłe oraz te pracujące na stojąco.

Metody leczenia haluksów
Gdy zaobserwujemy u siebie pierwsze symptomy rozwijających się haluksów powinniśmy zgłosić się do poradni ortopedycznej. Wśród nieoperacyjnych metod leczenia palucha koślawego znajdują się między innymi: noszenie specjalnych aparatów korygujących i/lub wkładek ortopedycznych, miejscowe stosowanie niesterydowych leków przeciwzapalnych oraz fizjoterapia. Terapia haluksów polega też na zmianie obuwia na wygodniejsze. Wysokie obcasy najlepiej zastąpić butami na niewielkim podwyższeniu, a wąskie szpilki zakładać jedynie przy większych okazjach. Nowe obuwie powinno być odpowiednio dopasowane do kształtu deformacji: chodzi o zmniejszenie obciążenia stawu śródstopno-paliczkowego. W cięższych przypadkach, np. gdy doszło do poważnego zniekształcenia lub objawy bólowe są wyjątkowo silne, stosowane są metody zabiegowe. Operację haluksów przeprowadza chirurg ortopeda. Podczas kwalifikacji należy wykonać podstawowe badania obrazowe (np. RTG, TK, RM).